Salinity and heavy metals in the Saxaul forest soil

Abstract

In addition to its critical role in preventing soil erosion and stabilizing sand movement, the Saxaul forest holds substantial ecological and economic value. It provides favorable habitats for local livestock and wildlife and serves as an important source of fodder in arid ecosystems. Mining activities will take place in the Zovch-Ovoon sand and Bayangi Gobi valley, located in Ulaanbaatar soum, Dornogovi province. As part of the preparation of the Zuuvch Ovoo ISR pilot site, a detailed environmental impact study determined that several saxauls situated in the pilot area would be impacted. Given the potential disturbances to the natural ecosystem from mining operations, it is essential to conduct baseline soil surveys to assess the current physicochemical conditions of the Saxaul forest soils before significant alteration. This study was conducted in the Saxaul forest region of Zuuvch Ovoo, in Ulaanbadrakh soum in Dornogovi province, to characterize soil properties, with a particular focus on salinity and heavy metal contamination. Soil samples were collected at four different depths and analyzed for key physicochemical indicators. The results show that the soil in the Saxaul forest has an average alkaline pH of 8.37, is slightly carbonated, and contains a moderate level of available phosphorus (1.62 mg/100 g). However, the supply of exchangeable potassium is low (7.01 mg/100 g), and the texture is predominantly sandy loam. Electrical conductivity (EC) measurements indicate that Gobi red soils in the area are moderately to highly saline, with EC values ranging from 1.612 to 8.25 dS/m. In contrast, the light brown soils showed no signs of salinity. A detailed analysis of soluble salts revealed that the dry residue content reached up to 0.901%. Among anions, chloride and sulfate ions were dominant, while calcium and sodium were the principal cations. In terms of heavy metal contamination, arsenic was the only element that exceeded the permissible level at the surface layer. However, the average arsenic concentration was lower than the maximum permissible level in sandy soil samples, and did not reach the level of contamination. No harmful heavy and bioactive metals were detected in the soil samples of the planned mining area. The soil of the area is not polluted.

Заган ойн хөрсний давсжилт, хүнд металл

ХУРААНГУЙ: Заган ой хөрсийг элэгдэл эвдрэлээс хамгаалах, элсний нүүлт хөдөлгөөнийг тогтворжуулахаас гадна тухайн нутгийн мал сүрэг, ан амьтны идээшиж амьдрах аятай орчин нөхцөлийг бүрдүүлж, тэжээлийн асар арвин нөөц болдгоороо экологи, эдийн засгийн өндөр ач холбогдолтой юм. Дорноговь аймгийн Улаанбадрах сумын нутагт орших Зөөвч-Овооны элс, Баянгийн говийн хөндийд уул уурхайн үйл ажиллагаа явагдах бөгөөд газрын доор уусган олборлох үйлдвэрлэлийн туршилтын төслийн хүрээнд хийгдсэн байгаль орчинд нөлөөлөх байдлын нарийвчилсан судалгаагаар Монгол орны тал хээрийн нутгаар тархсан модлог ургамал болох заг төслийн нөлөөлөлд тодорхой хэмжээгээр өртөхөөс сэргийлэх боломжгүйг тодорхойлсон. Ийм учраас унаган төрхөөрөө байгаа энэ үед хөрсний судалгаа хийж ямар шинж чанартай байгааг илрүүлэх нь чухал юм. Энэхүү судалгааг Дорноговь аймгийн Улаанбадрах сумын нутагт орших Зөөвч-Овоо орчмын заган ой бүхий газрын хөрсөнд  гүйцэтгэв. Судалгаанд хөрсний давсжилт, хүнд металлын бохирдлыг үнэлэхийн тулд хөрсний физик-химийн үзүүлэлтүүдийг тооцоолсон. Заган ойгоос 4 гүнд хөрсний дээжийг авсан. Заган ойн хөрс нь дунджаар шүлтлэг (8.37) урвалын орчинтой, бага зэрэг карбонаттай, хөдөлгөөнт фосфорын хангамж дунд зэрэг (1.62 мг/100 г), хөдөлгөөнт калийн хангамж бага зэрэг (7.01 мг/100 г), элсэнцэр механик бүрэлдэхүүнтэй байна. Цахилгаан дамжуулах чанараар Говийн улаан хөрс дунд зэрэг-их буюу (1.612-8.25 dS/m) давсжилттай, цайвар бор хөрс давсжилтгүй байлаа. Усанд хялбар уусдаг давсны үзүүлэлтүүдийг нарийвчлан шинжлэхэд хуурай үлдэгдэл 0.901% хүрч, анионоос хлор, сульфат ионууд, катионоос кальци, натрийн ионууд тус тус зонхилжээ. Судалгаа хийсэн хүнд элементүүдээс зөвхөн хүнцлийн агууламж хөрсний өнгөн үед зөвшөөрөгдөх хэмжээнээс давж, дундаж агууламжаар нь авч үзвэл элсэрхэг хөрсний дээжид зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээнээс бага буюу бохирдлын түвшинд хүрээгүй байна. Хөрсний бусад хортой хүнд болон био-идэвхт хүнд металлын агууламж нийт хөрсний дээжид зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (MNS 5850:2019)-ээс бага буюу бохирдоогүй байна.

Түлхүүр үгс: Заган ой, Хөрсний давсжилт, Хөрсний хүнд металл, Зөөвч-Ово