A Psycholinguistic Investigation of the ‘Depth’ Metaphor in Mongolian
DOI:
https://doi.org/10.69542/mjhss.v10i21.4556Keywords:
Congnitive linguistics, word-association experiment, semantic differential experiment, metaphor-comprehension experiment, conceptual metaphorAbstract
This study investigates the adjectives gün (“deep”) and güyüken (“shallow”) which denote dimensionality through two psycholinguistic experimental methods: the word association task and the semantic differential method. The research was conducted among a group of 100-157university students aged 18-22. The stimulus word gün elicited 1129 associative responses in total (266 unique responses), with an average of 8.5 responses per participant. The word güyüken produced 652 associative responses (209 unique), averaging 7.2 responses per participant. Based on frequency and sequence, the 20 most salient associative words for each stimulus were selected and evaluated on a five-point semantic differential scale ranging from +2 to -2, where +2 indicates a completely literal meaning and -2 represents a fully metaphorical meaning. Comparison with dictionary definitions revealed that gün extended its meaning beyond its literal spatial domain into four semantic domains: cognitive/intellectual, emotional, psychological, and mysterious, while güyüken showed limited extension into only two domains, primarily cognitive and emotional. Conceptual analysis identified several conceptual metaphors, such as Mind/Thought is an Ocean, Emotion/Love is an Ocean, and Dream/Sleep is an Ocean. These metaphors demonstrate the cognitive embodiment of spatial experience, where “depth” reflects hiddenness and complexity rather than physical dimensionality. The findings are interpreted within the framework of Conceptual Metaphor Theory and Embodied Cognition, illustrating how spatial perception shapes abstract conceptualization in the Mongolian language.
Монгол хэлэн дэх “гүн”-ий зүйрлэлийг сэтгэц хэл шинжлэлийн туршилтын аргаар судалсан нь
Хураангуй: Уг судалгаанд хэмжээ, хэмжигдэхүүн илэрхийлдэг “гүн” болон “гүехэн” хэмээх тэмдэг нэрсийг сэтгэц хэл шинжлэлийн “утгын уялдаа холбоосын туршилт”, болон “утгын ялгамжийг тодорхойлох туршилт”-ын аргуудаар судалж үзэв. Судалгаанд 18-22 насны 100-157 оролцогчийг хамруулав. Өдөөөгч үг “гүн”-тэй холбоос үүсгэсэн үгс нийт 1129 (давтагдаагүй тоогоор 266), оролцогч бүр дунджаар 8.5 холбоо үг бичсэн бол өдөөгч үг “гүехэн”-тэй холбоос үүсгэсэн үгс нийт 652 (давтагдаагүй тоогоор 209), оролцогч бүр дунджаар 7.2 холбоо үг бичсэн байв. Давтамж болон дараалалд тулгуурлан өдөөгч үг тус бүртэй хамгийн хүчтэй холбоос үүсгэсэн 20 холбоо үгийг салган авч, +2-оос -2 хүртэлх таван шатлалаар утгын ялгамжийг үнэлүүлэв (+2 нь 100% шууд утгыг, -2 нь 100% зүйрлэлийн утгыг илэрхийлнэ).
Монгол хэлний тайлбар болон зүйлчилсэн толь бичгүүдийн тайлбартай харьцуулахад өдөөгч үг “гүн” нь шууд утга буюу сурвалж хүрээнээсээ цааш оюун санаа, танин мэдэхүйн хүрээ, сэтгэл хөдлөлийн хүрээ, үл мэдэгдэх, нууцын хүрээ, ухамсар мэдрэлийн хүрээ гэсэн дөрвөн утгын хүрээ рүү өргөссөн бол, өдөөгч үг “гүехэн” нь зөвхөн оюун санаа, танин мэдэхүйн хүрээ, сэтгэл хөдлөлийн хүрээ рүү өргөссөн болох нь ажиглагдав. Зүйрлэл ойлгох туршилтын үр дүнд “Ухаан/бодол бол далай”, “Хайр/сэтгэл бол далай”, “Хар өнгө бол далай”, “Зүүд нойр бол далай” гэсэн концептуал зүйрлэлүүд үүссэнийг ажиглаж, концептуал зүйрлэлийн онол болон биед суурилсан танин мэдэх үйлийн онолтой холбон тайлбарлахыг оролдов.
Түлхүүр үг: Танин мэдэхүйн хэл шинжлэл, утгын холбоосын туршилт, утгын ялгамжийг тодорхойлох туршилт, зүйрлэл ойлгох туршилт, концептуал метафор
Downloads
6
References
Foehl, J. C. (2014). A phenomenology of depth. Psychoanalytic Dialogues, 24(3), 289-303. https://doi.org/10.1080/10481885.2014.911597
Gibbs, R. W. (2006). Embodiment and cognitive science. Cambridge: Cambridge University Press. https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780195111095.003.0005
Glucksberg, S. (2001). Understanding figurative language: From metaphors to idioms. Oxford: Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780195111095.001.0001
Johnson, M. (1987). The body in the mind: The bodily basis of meaning, imagination, and reason. Chicago: University of Chicago Press. https://doi.org/10.1017/S0047404500014317
Kroth, M., Carr-Chellman, D. (2020). Conceptualizing profundity through metaphor. New Horizons in Adult Education and Human Resource Development, 32(1), 5-16. https://doi.org/10.1002/nha3.20269
Kuiken, D. (2013). Understanding the depth metaphor in aesthetic experience: Pressing the limits of psychological inquiry. In Toward a psychology of persons, 101-117. https://doi.org/10.1037/drm0000067
Lakoff, G., Johnson, M. (1980). Metaphors we live by. Chicago: University of Chicago Press.
Lakoff, G., Johnson, M. (2003). Metaphors we live by (2nd ed.). Chicago: University of Chicago Press. https://doi.org/10.7208/chicago/9780226470993.001.0001
Langacker, R. W. (1987). Foundations of cognitive grammar: Vol. 1, Theoretical prerequisites. Stanford: Stanford University Press. https://doi.org/10.1017/S0008413100021265
Liu, Z. (2020). On the metaphor of embodied cognition from the perspective of depth psychology. International Conference on Social Sciences and Innovative Economy (SSIE2020) (pp. 259-262). Guangzhou: Oriental Academy for Analytical Psychology (OAAP).
Talmy, L. (2000). Toward a cognitive semantics: Vol. 1, Concept structuring systems. Cambridge, MA: MIT Press. https://doi.org/10.7551/mitpress/6847.001.0001
Taylor, J. R. (2002). Cognitive grammar. Oxford: Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/oso/9780198700333.001.0001
Traxler, M. J. (2012). Introduction to psycholinguistics: Understanding language science. Oxford: Wiley-Blackwell.
Wachtel, P. L. (2003). The surface and the depths: The metaphor of depth in psychoanalysis and the ways in which it can mislead. Contemporary Psychoanalysis, 39(1), 5-26. https://doi.org/10.1080/00107530.2003.10747197
Белянин, В. П. (2016). Психолингвистика (4-е изд., стереотипное). Москва: Флинта. [Belyanin, V. P. Psikholingvistika [Psycholinguistics] (4th ed.). Moscow: Flinta.]
Монгол хэлний их тайлбар толь. (2016). Retrieved from Гүехэн: http://www.mongoltoli.mn/ Mongol khelnii ikh tailbar toli. [Great Dictionary of the Mongolian Language]
Норжин, Ц. (1997). Монгол хэлний толь. Өвөрмонгол: Өвөр Монголын Ардын хэвлэлийн хороо. [Norjin, Ts. Mongol khelnii toli. Dictionary of the Mongolian Language. Uvurmongol: Uvur Mongoliin Ardiin Khevleliin Khoroo.]
Сэцэнцогт, Н. (1988). Монгол үгсийн язгуурын толь. Өвөрмонгол: ӨМАХХ. [Setsentsogt, N. Mongol ugsiin yazguuriin toli. Etymological Dictionary of Mongolian Words]. Uvurmongol: UMAKhKh.]
Хорин наймт тайлбар толь. (1988). Өвөрмонгол: Өвөр Монголын Ардын хэвлэлийн хороо. Khorin naimt tailbar toli. [Explanatory Dictionary Divided into Twenty-Eight Sections. Uvurmongol: Uvur Mongoliin Ardiin Khevleliin Khoroo.]
Хорин нэгт тайлбар толь. (1977). Өвөрмонгол: Өвөр Монголын Ардын хэвлэлийн хороо. Khorin negt tailbar toli. [Explanatory Dictionary Divided into Twenty-Eight Sections. Uvurmongol: Uvur Mongoliin Ardiin Khevleliin Khoroo.]
Цэвэл, Я. (1966). Монгол хэлний товч тайлбар толь. Улаанбаатар: Улсын хэвлэлийн хэрэг эрхлэх хороо. [Tsevel, Ya. Mongol khelnii tovch tailbar toli. Concise Explanatory Dictionary of the Mongolian Language. Ulaanbaatar: State Publishing Committee.]
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Ankhiluun Otgonbayar
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Copyright on any research article in the Mongolian Journal of Social Sciences and Humanities is retained by the author(s).
The authors grant the Mongolian Journal of Social Sciences and Humanities a license to publish the article and identify itself as the original publisher.
Articles in the Mongolian Journal of Social Sciences and Humanities are Open Access articles published under a Creative Commons Attribution 4.0 International License CC BY.
This license permits use, distribution and reproduction in any medium, provided the original work is properly cited.
