Study Changes in plant communities of silvopasture complexes piloted in the desert-steppe and dry-steppe regions of Eastern Mongolia

Abstract

This study presents scientific findings from experimental plantings and the establishment of silvopasture systems aimed at restoring degraded pasturelands in the desertsteppe and dry steppe zones of Eastern Mongolia. The main objective was to evaluate the effects of windbreak tree lines and silvopasture practices on changes in plant communities. Specifically, the study aimed to:
1. Compare plant community structures across three treatment types—degraded natural pastureland (control), fenced pasture, and silvopasture systems.
2. Assess species richness, crop productivity, and similarity indices among the treatments.
3. Analyze the spatial distribution of plant root systems within the study area. Research was conducted in degraded pasturelands located in Bayandelger (desertsteppe zone) and Uulbayan (dry steppe zone) soums of Sukhbaatar Province, Mongolia. The experimental treatments included silvopasture with windbreak tree plantings, fenced plots, and unmanaged degraded pasturelands (control). Data collected included species richness, plant biomass, crop yield, and root distribution.
Results indicated that both silvopasture establishment and fencing had significant positive effects on restoring degraded rangelands in these semi-arid areas. These interventions reduced the dominance of a few plant species while increasing overall species richness, crop productivity, and biomass accumulation. A strong positive correlation was found between rainfall and crop growth, with the highest plant community similarity observed between the fenced and silvopasture treatments.
Based on these findings, implementing silvopasture systems and pasture fencing across Mongolia is recommended as an effective strategy to combat overgrazing and land degradation and to promote ecological restoration of degraded rangelands.

Дорнод Монголын цөлийн ба хуурай хээрийн бүсэд туршсан хамгаалалтын ойн зурвас бүхий бэлчээрийн ургамал бүлгэмдлийн өөрчлөгдөл

Хураангуй. Тус өгүүлэлд Монгол орны хуурай, гандуу бүс нутгийн бэлчээрийг хаших, хамгаалалтын ойн зурвас байгуулах замаар доройтсон бэлчээрийг нөхөн сэргээх, сайжруулах асуудлыг туршилт судалгааны ажлын үр дүнгээр нотлон харуулахыг эрмэлзсэн болно. Энэхүү судалгааны ажлын зорилго нь цөлийн хээр болон хуурай хээрийн бүсэд ойн зурвасыг тарьж ургуулсны үр дүнд гарах хээрийн ургамал бүлгэмдлийн өөрчлөлтийг харьцуулан судлахад орших бөгөөд уг зорилгын хүрээнд 1) бэлчээрт ашиглагдаж буй талбай, хашсан талбай, ойн зурвас бүхий талбай дахь ургамал бүлгэмдлийг харьцуулан судлах, 2) туршилтын хувилбарууд дахь ургамлын зүйлийн баялаг, ургац, түүний өөрчлөгдлийг илрүүлэх, 3) ургамлын газрын доорх биомасс, олон наст ургамлын үндэс хоорондын зайг тодорхойлох зорилтуудыг дэвшүүлэв. Судалгааг Сүхбаатар аймгийн Баяндэлгэр, Уулбаян сумдын нутгийн хээрийн доройтсон бэлчээрийг нөхөн сэргээхийн тулд хашсан, хамгаалалтын ойн зурвас бүхий болон бэлчээрт ашиглагдаж буй талбай бүхий хяналтын хувилбар талбайг тус тус байгуулан, хээрийн ургамал бүлгэмдэл, зүйлийн бялаг, зүйлийн төсөөтэй байдлын индекс, ургац, газрын доорх биомасс, үндэсний системийн орон зайн тархалт зэрэг үзүүлэлтүүдээр туршилтын хувилбаруудад гарсан өөрчлөгдлийг тодорхойлсон болно. Тус судалгааны үр дүнгээс үзвэл цөлийн хээр ба хуурай хээрийн бүсэд хамгаалалтын ойн зурвас бий болгосноор зарим зүйл ургамлын давамгайлал арилж, зүйлийн баялаг нэмэгдэж байна. Түүнчлэн хашсан, хамгаалалтын ойн зурвас, хур тунадасны нийлбэр зэрэг нь ургамал бүлгэмдлийн төсөөтэй байдлыг нэмэгдүүлж байна. Цөлийн хээр ба хуурай хээрийн бүс дэх хамгаалалтын ойн зурвас бүхий талбайн газрын доорх биомасс бусад хувилбараас харьцангуй илүү бөгөөд аль ч хувилбарт газрын доорх биомассын ихэнх нь хөрсний давхаргын 0-20 см-т төвлөрч байна. Туршилт судалгаагаар хамгаалалтын ойн зурвас бүхий талбайд ургамлын зүйлийн баялаг, ургац, газрын доорх биомассын хуримтлал бусад хувилбаруудтай харьцуулахад хамгийн өндөр байгаа учраас Монгол орны хуурай гандуу бүс нутгийн доройтсон бэлчээрийг хамгаалах, сайжруулах үр дүнтэй арга хэмээн үзэж болно.

Түлхүүр үгс: Бэлчээрлэлттэй талбай, хашсан талбай, хамгаалалтын ойн зурвас бүхий талбай, ургамлын зүйлийн баялаг, төсөөтэй байдлын индекс, ургац, газрын доорх биомасс, олон наст ургамлын үндэс хоорондын зай.