Composition, Distribution, and Conservation of Insects in Mongolia

Abstract

Insects play a crucial role in supporting the continuing functioning of ecosystems by pollinating, aerating the soil, decomposing organic matter, participating in the natural cycle of chemical and energy, and help control harmful insects. To date, approximately 13,000 insect species belong to 28 orders have been registered in Mongolia, of which 992 species from 17 orders are new to science. The majority of the fauna is composed by such orders, as Coleoptera, Diptera, Hymenoptera, and Hemiptera for the country. Beetles (Coleoptera), butterflies and moths (Lepidoptera), ants, bees, and wasps (Hymenoptera), and grasshoppers (Orthoptera) are particularly well-studied groups. Mongolia is home to a rich variety of insects adapted to harsh environments, and many species are endemic to Mongolia and Central Asia. The most endemic species are found in the families Coleoptera (481 species) and Homoptera (208 species). This review highlights the findings from major international collaborative expeditions and collaborations on insect groups, rare, endangered, and endemic insects, as well as conservation challenges, over the last 50 years.   Монгол орны шавжийн бүрэлдэхүүн, тархалт, хамгаалал   Хураангуй. Шавж нь тоос хүртээх, хөрс сийрүүлэх, органик бодисыг задалж, байгалийн бодис, энергийн эргэлтэд оролцох, хөнөөлт шавжийг устгах зэрэг экосистемийн тасралтгүй үйл ажиллагааг хангахад чухал үүрэг гүйцэтгэдэг. Монгол оронд 28 багт хамаарах 13,000 орчим зүйлийн шавж одоогоор бүртгэгдээд байна. Үүнээс 17 багт хамаарах 992 зүйл шинжлэх ухаанд шинээр тэмдэглэгдсэн байна. Монголын шавжийн фауны дийлэнх хувийг хатуу далавчтан, хос далавчтан, сарьсан далавчтан, хагас хатуу далавчтаны багийн төлөөлөгчид бүрдүүлдэг. Гэхдээ хатуу далавчтан (Coleoptera), өдөр, шөнийн эрвээхэй (Lepidoptera), шоргоолж, зөгий, хуниасан далавчит хэдгэнэцэр (Hymenoptera), шулуун далавчтан (Orthoptera) зэрэг шавжийн бүлгүүд Монголд харьцангуй сайн судлагдсан байдаг. Монгол орон байгаль, цаг уурын эрс тэс нөхцөлд дасан зохицсон олон төрөл зүйлийн шавжтай бөгөөд Монгол орны болон Төв Азийн эндемик зүйл олон. Хамгийн олон эндемик зүйл хатуу далавчтан (481 зүйл), ижил далавчтаны (208 зүйл) багуудаас бүртгэгдсэн байдаг. Энэхүү тоймд сүүлийн 50 жилийн хугацаанд хийгдсэн олон улсын томоохон хамтарсан экспедиц, хамтын ажиллагааны шавжийн судалгааны үр дүнг, ховор, нэн ховор, эндемик шавжийн тархалт, тэдгээрийн хамгааллын асуудлын талаар нэгтгэн оруулав.   Түлхүүр үг:   Монгол орон,  шавжийн аймаг, тархалт, олон янз байдал, хамгаалал