Inheritance and human rights

Abstract

Inheritance is an integral part of the fundamental constitutional principles safeguarding an individual's right to property and serves as a primary source for the emergence of private ownership. Globally, inheritance relations have evolved with unique legal frameworks influenced by the socio-economic, cultural, and religious characteristics of each nation. While the Civil Code of Mongolia classifies inheritance into two forms—intestate (by law) and testamentary (by will)—certain ambiguities and regulatory gaps persist in practice. These include challenges in determining the inheritance rights of stepchildren, the methodology for identifying individual shares when bequeathing community property, and complexities surrounding the transfer of shares and intangible assets.

This article explores the legal nature of inheritance and conducts a comparative study of international legal trends, specifically between the Anglo-Saxon (Common Law) and Continental (Civil Law) systems, using comparative and analytical legal methodologies. By analyzing the challenges faced in Mongolian judicial practice and notarial acts, the study puts forward specific proposals and recommendations to refine legal regulations and further guarantee citizens' constitutional right to property.

Өв залгамжлал ба хүний эрх

Хураангуй: Өв залгамжлалын нь иргэний өмчлөх эрхийг баталгаажуулсан Үндсэн хуулийн суурь зарчмын салшгүй хэсэг бөгөөд хүний хувийн өмч үүсэх язгуур эх сурвалжийн нэг хэлбэр юм. Дэлхий даяар өв залгамжлалын харилцаа нь тухайн улс орны нийгэм, эдийн засаг, соёл, шашны онцлогоос хамааран өвөрмөц зохицуулалттай хөгжиж ирсэн. Монгол Улсын Иргэний хуульд өв залгамжлалыг хууль ёсоор болон гэрээслэлээр гэсэн хоёр хэлбэрт хуваадаг боловч практик дээр дагавар хүүхдийн өвлөх эрх, дундын өмчлөлийн хөрөнгийг гэрээслэхэд ногдох хэсгийг тодорхойлох аргачлал, хувьцаа болон биет бус хөрөнгийн шилжүүлэг зэрэгт тодорхой бус байдал, зохицуулалтын дутмаг талууд ажиглагдаж байна. Энэхүү өгүүлэлд өв залгамжлалын эрх зүйн мөн чанар, олон улсын (Англо-Саксон болон Эх газрын) эрх зүйн чиг хандлагыг харьцуулсан болон эрх зүйн аналитик арга зүйг ашиглан судалсан болно.  Монгол Улсын Иргэний хуульд өв залгамжлалын харилцааг зохицуулсан ч шүүхийн практик болон нотариатын үйлдэл дээр дагавар хүүхдийн өвлөх эрх, дундын өмчлөлийн хөрөнгийг гэрээслэхэд ногдох хэсгийг тодорхойлох аргачлал, хувьцаа шилжүүлэх зэрэгт хийдэл гарсаар байна. Иймд эдгээр асуудлыг шийдвэрлэх зорилгоор хууль хэрэглээний практикт дүн шинжилгээ хийж, иргэний өмчлөх эрхийн баталгааг хангах эрх зүйн зохицуулалтын  боловсронгуй болгох тодорхой саналыг дэвшүүллээ.

Түлхүүр үг:  Өв залгамжлал, Гэрээслэл, Хууль ёсоор өвлөх, Заавал өвлөх хувь, Дагавар хүүхэд, Дундын өмч, Өвлүүлэгч, Өвлөгч, Нотариатын үйлдэл, Өмчлөх эрх, Хувьцаа, Итгэмжлэлийн сан.