Results of Analytical Research on Pigments and Materials in Thangka Paintings from Erdenezuu Museum
Keywords:
pigment composition, mineral composition, fabric structure, fiber analysis, raw materialsAbstract
From 1988 to 2022, material analysis was conducted by the National Center for Cultural Heritage on 12 thangka paintings restored from the Erdene Zuu Museum in Kharkhorin soum, Uvurkhangai Province. The analysis identified raw materials of paint, processed minerals, fabric weave types, raw materials, and other components. This article presents the analysis of 4 thangka paintings as representative examples. As a result of X-ray fluorescence analysis of the pigments used in these four thangka paintings, which were extracted from mineral substances and precious stones such as blue pigments from Lapis lazuli ((Na, Ca)8(AlSiO4)6(S, SO4, Cl)1–2), and Azurite Cu3(CO3)2(OH)2, red pigment from Cinnabar (HgS); green pigments from Malachite Cu2CO3(OH)2 and Atacamite Cu2Cl (OH)3; white pigments from Cerussite (PbCO3) and Hydrocerussite Pb3(CO3)2(OH)2. Additionally, X-ray fluorescence analysis of the ground layer on some thangka paintings indicates that the ground was prepared using processed yellow clay.
Analysis of the fabric used in these thangka paintings reveals that all fabrics have the same plain weave with "Z"-twisted threads, and were created using mineral and earth pigments on cotton fabric of plant origin. This study's identification of pigment composition, fabric origin, and material properties is essential for conservation and restoration efforts. The field research at the Erdene Zuu Museum provides an important foundation for future studies of this kind.
Эрдэнэ зуу музейн танка зургийн өнгө будаг, материалд хийсэн шинжилгээний үр дүн
Хураангуй: 1988-2022 онд Соёлын өвийн үндэсний төвд Өвөрхангай аймгийн Хархорин сумын Эрдэнэ зуу музейгээс сэргээн засварлалт хийлгэсэн 12 танка зурагт материалын шинжилгээ, будгийн түүхий эд, боловсруулсан эрдэс, даавууны нэхээсийн төрөл, түүхий эд гэх мэт зүйлсийг тодорхойлсон. Энэ удаад уг өгүүлэлд 4 ширхэг танка зургийн шинжилгээг төлөөлөл болгосон. Энэхүү 4 ширхэг танка зургийн өнгө будагт хийсэн рентген флюресценцийн шинжилгээний үр дүнгээс харахад хөх өнгийг Лазурит, Lapis lazuli-(номин) ((Na,Ca)8(AlSiO4)6(S,SO4,Cl)1–2), Азурит (номин) Cu3(CO3)2(OH)2, улаан өнгийг Cinnabar (HgS), ногоон өнгийг Malachite-(оюу, ногоолин) (Cu2CO3(OH)2), Atacamite Cu2Cl(OH)3, цагаан өнгийг Cerussite (PbCO3), Hydrocerussite Pb3(CO3)2(OH)2 эрдэс бодис, эрдэнийн чулуунаас боловсруулан гаргаж авсан, мөн зарим танка зургуудын грүнтэд хийсэн рентген флюресценцийн шинжилгээний үр дүнд грүнтийг шар шавар боловсруулан хийсэн нь судалгаанаас харагдаж байна.
Мөн эдгээр танка зургийн даавуунд хийсэн шинжилгээнээс үзвэл даавуу бүгд ижил энгийн нэхээстэй, утас “Z” эрчлээтэй, ургамлын гаралтай хөвөн даавуун материал дээр эрдэст шороон будгаар бүтээсэн байна.
Эл судалгаа нь дээрх танка зургуудын өнгө будгийн найрлага, даавууны гарал үүсэл, онцлог шинж чанарыг тодорхойлсноор цаашид энэ төрлийн бүтээлийг сэргээн засварлаж, хадгалж хамгаалахад лаборатори, музейн орчин, тоног төхөөрөмжийг сайжруулах, сэргээн засварлагч, музейн ажилтнуудад соёлын өвийг хамгаалах мэдлэгийг нь дээшлүүлэхэд чухал ач холбогдолтой. Эрдэнэ зуу музейд хийсэн уг хээрийн судалгаа нь дараа дараагийн энэ төрлийн судалгааны суурь болж буйгаараа чухал үнэ цэнтэй.
Түлхүүр үгс: будгийн найрлага, эрдэс чулуулаг, даавууны бүтэц, эсийн шинжилгээ, түүхий эд
26
References
Адъяа, Б., Батсуурь, Ж., Пүрэвбат, Г., Уртнасан, Н., Хишигт, Д., Шархүү, С. нар. 2006. Бурханы шашны сүм, дуганы урлал, чимэглэлийг сэргээн амилуулах монгол уламжлалт арга ухааны гарын авлага. Улаанбаатар.
Адъяа, Д., Баярмаа, Г. 2012. Химийн нэвтэрхий толь. Улаанбаатар.
Ангарагсүрэн, О., Мөнхцэцэг, Б. 2020. Үе дамжин тахин шүтэгдэж буй “Өндөр соёмбо” шүтээний материал, он цагийн шинжилгээний тухай өгүүлэх нь. Улаанбаатар.
Балжинням, В. 2013. Эрдэс ба чулуулаг . Улаанбаатар.
Батжаргал, Э, Оюунтулга, М. 2022. " Дэлхийн өв орхоны хөндийн зарим дурсгалд хийсэн рентген флюресценцийн спектрометрийн шинжилгээ." Музей судлал XXIII: 156-166.
Батжаргал, Э. 2022. "А.Сэнгэцохиогийн Эмнэг сургагч зургийн сэргээн засварлалт." Музей судлал XXIII: 107-117.
Батжаргал, Э., Мөнгөнцоож, А., Анударь, Т. 2024. "Н.Цүлтэмийн “Хурмастын чуулга” зургийн сэргээн засварлалт." Музей судлал XXV: 216-233.
Батжаргал, Э., Оюунтулга, М. 2020. "Танка зураг бүтээх, сэргээн засварлахад ашиглаж буй эрдэс будгийн x-ray элементийн судалгаа." Музей судлал XXI-I: 166-198.
Батсайхан, Ц. 2017. Өнгө судлал. Улаанбаатар.
Билл Брайсон. 2013. Шинжлэх ухааны товч түүх. Бараг бүх юмны тухай шастир. Улаанбаатар.
Дамдинсүрэн, Д. 1995. Их хүрээний нэрт урчууд. Улаанбаатар.
—. 1995. Их хүрээний нэрт урчууд. Улаанбаатар.
Жаргалан, С., Энхжаргал, Б., Алтанхуяг, Д. 2017. Металл ашигт малтмал. Улаанбаатар.
Мөнхтогоо, Д. 2021. Монголын музейн нэхмэл эд өлгийн зүйлийн хадгалалтыг сайжруулах судалгаа, боловсруулалт. Улаанбаатар.
Охүй, И., Эрдэнэцогт, Т. 2021. Соёлын өвийн хадгалалт хамгаалалтын шинжлэх ухаан. Улаанбаатар.
Цүлтэм, Н. 1988. Монголын уран зургийн хөгжиж ирсэн тойм. Улаанбаатар.
Цахим эх сурвалж:
Eurolab. “Рентген флюресценцийн шинжилгээ.” laboratuar.com. 2025.11.27. https://www.laboratuar.com/mn/%20testler/kimyasal-testler/x-ray-floresan-analizi/.
Gaurav Shukla. 2007, May 17. s.v. "Wilhelm Conrad Röntgen." Britannica. https://www.britannica.com/biography/Wilhelm-Rontgen
The Fine Arts Zanabazar Museum. 2021. "Намсрай бурханы ганзай." Facebook, 2021.04.05. https://www.facebook.com/zanabazarfam/posts/намсрай-бурханы-ганзайбурхадын-ганзай-нь-зуурдын-үхэл-зовлон-өвчин-зэтгэр-ад-чөт/5175253169213020.
Tourist Info Center. "Ганзай." www.touristinfocenter.mn. 2025.10.18. https://www.touristinfocenter.mn/cate15_more.aspx?ItemID=1082.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Batjargal Erdene , Mandakh Dorjpalam

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Copyright on any research article in the Mongolian Journal of Art and Culture is retained by the author(s).
The authors grant the Mongolian Journal of Art and Culture a license to publish the article and identify itself as the original publisher.

Articles in the Mongolian Journal of Art and Culture are Open Access articles published under a Creative Commons Attribution 4.0 International License CC BY.
This license permits use, distribution and reproduction in any medium, provided the original work is properly cited.