The Square Alphabet Created by Öndör Gegeen Zanabazar

Abstract

According to historical records, before creating the “Soyombo script” in 1686, Öndör Gegeen Zanabazar had already invented the Square script. Researchers have traditionally referred to this script as the “Horizontal Square Script,” primarily based on the few surviving examples found at that time. However, I (the author has) have discovered inscriptions written in both “vertical” and “horizontal” forms of the Square script. Since it is possible to write using both vertical and horizontal styles, and in order to distinguish from the Square script of Pakpa Lodrö Gyeltsen (’Phags pa bla ma Blo gros rgyal mtsan, 1235–1280), I call it (the author of the present publication) the “Öndör Gegeen Zanabazar’s Square Script” or simply the “Zanabazar Square Script.” This time, I  present seven different manuscripts and blockprints of the alphabet, a commentary, together with my explanatory remarks introduction.

Өндөр гэгээн Занабазарын дөрвөлжин үсгийн цагаан толгой

Хураангуй: Өндөр гэгээн Занабазар 1686 онд “Соёмбо бичиг”-ийг зохиохоосоо өмнө дөрвөлжин үсгийг зохиосон нь сурвалж бичигт тэмдэглэгдсэн байх бөгөөд энэ үсгийг судлаач эрдэмтэд тухай үед олдсон ганц нэг дурсгалыг гол болгон уг үсгийг “Хэвтээ дөрвөлжин үсэг” гэж нэрлэж иржээ. Харин бид эл дөрвөлжин бичгийн талаар “босоо”, “хэвтээ” хэлбэрээр бичсэн дурсгалууд олсон төдийгүй уг бичгээр “босоо”, “хэвтээ” хоёр хэлбэрээр бичиж болж байгаа тул Пагва лам Лодойжалцан (’Phags pa bla ma Blo gros rgyal mtsan, 1235-1280)-гийн дөрвөлжин бичгээс ялгах тухайд “Өндөр гэгээн Занабазарын дөрвөлжин үсэг” буюу “Занабазарын дөрвөлжин үсэг” гэж  нэрлэж байгаа юм. Энэ удаа Занабазарын дөрвөлжин үсгийн бар, бичмэл нийлсэн 7 цагаан толгой, тайлбар, зарим нэг үсгийн тухай танилцуулна.

Түлхүүр үг: Занабазарын Дөрвөлжин үсгийн цагаан толгой, бар, бичмэл, тайлбар.