Medieval Iron Artifacts discovered at the Böörög Els archaeological site

Abstract

In 2018, archaeological documentation and a small-scale excavation were conducted at Böörög Els in Zuungovi soum, Uvs Province, following reports of numerous iron artefacts exposed on the surface of sand dunes. More than forty iron objects related to horse equipment, weaponry, and daily activities were recovered, including bits, stirrups, spearheads, arrowheads, short swords, knives, axes, and adzes. Typological and technological comparison with similar finds from the Altai – Sayan region suggests that the artefacts generally date to the 12th–13th centuries, corresponding to the early Mongol Empire period. In particular, the weapons and horse equipment provide important new evidence for the study of medieval nomadic military culture, horse traditions, and daily life in western Mongolia. This article presents the iron artefacts discovered at Böörög Els for the first time, examining their classification, morphological characteristics, and chronological attribution.

Бөөрөг элснээс олдсон төмөр эдлэл

 Хураангуй. Увс аймгийн Зүүнговь сумын нутаг дахь Бөөрөг элсний орчимд олон төрлийн төмөр эдлэл газрын хөрсөн дээр ил гарсан тухай мэдээллийн дагуу 2018 онд газар дээр нь баримтжуулах болон бага хэмжээний малтлага судалгаа явуулсан. Судалгааны үр дүнд адууны тоног хэрэгсэл, зэр зэвсэг, аж ахуйн холбогдолтой нийт 40 гаруй төмөр эдлэл илэрсэн бөгөөд үүнд амгай, дөрөө, жадны гилбэр, зэв, богино илд, хутга, сүх, ооль зэрэг багтаж байна. Олдворуудын хэлбэр хийц, технологийн онцлогийг Алтай –Саяны бүс нутгийн ижил төрлийн дурсгалтай харьцуулан судлахад ерөнхийд нь XII–XIII зууны үе буюу Монголын эзэнт гүрний эхэн үед холбогдох боломжтой байна. Ялангуяа зэр зэвсэг болон адууны тоног хэрэгслийн зүйлс нь баруун Монголын дундад зууны үеийн нүүдэлчдийн ахуй, цэрэг зэвсэглэл, адууны соёлын судалгаанд шинэ баримт хэрэглэгдэхүүн болж байна. Энэхүү өгүүлэлд Бөөрөг элсний дурсгалаас илэрсэн төмөр эдлэлүүдийг анх удаа нэгтгэн танилцуулж, төрөл ангилал, хэлбэр хийц, холбогдох он цагийн асуудлыг авч үзэв.

 Түлхүүр үг: Бөөрөг элс, дундад зуун, төмөр эдлэл, зэвсэг, адууны тоног хэрэгсэл, нүүдэлчдийн соёл