Antonymic Definition Study of Word "Tos" (Oil) in Mongolian

Abstract

The Mongolian word "тос" means oil, a substance culturally and practically important in Mongolian life—from food to ritual. This study explores its antonymic or contrastive relationships with seemingly unrelated nouns: ус (water), тоос (dust), торго (silk), and цус (blood), each representing a different element or metaphorical field. While "тос" doesn't have direct antonyms in the strictest lexical sense, it stands in semantic and metaphorical opposition to several Mongolian words based on texture, purity, ritual function, and symbolic value. These antonymic relationships deepen our understanding of how Mongolian categorizes and contrasts key substances in both everyday life and cosmology.

Монгол хэлний тос хэмээх үгийн эсрэгцэх харьцааг судлах тухай асуудалд

Хураангуй: Монгол хэл бол олон зуун жилээр мал маллаж, амьдралын баян туршлага цуглуулж, түүнийгээ хэл, соёлдоо баттай дархлан шингээж үлдээж чадсан нүүдэлчдийн хэл бөгөөд энэ нь нүүдэлчдийн хэлний гол цөм үндсийг бүрдүүлж байдаг билээ. Нэг сэдэвт судалгааны ажлын хүрээнд монгол хэлний эсрэгцэх харьцаа, түүний дотор хэвшмэл хэллэг, сүегэр нэгжийн эсрэгцэх харьцааг тусгайлан судалж эрдэм шинжилгээний өгүүллүүд бичиж байгаа бөгөөд энэ удаагийн өгүүлэлд монгол хэлний ‘тос’ хэмээх үг, түүний хэлэхүйн эсрэгцэх харьцаа заах хэв шинжийг монгол хэлний зүйр цэцэн үг хэллэгийн жишээгээр хэл соёл, танин мэдэхүй, танихуйн үүднээс товч тайлбарлахыг хичээв. Эдгээр монгол хэлний сүегэр нэгж нь үгийн сангийн утгаар эсрэгцэхээс гадна тухайн хэлний соёл, танин мэдэхүйтэй холбогдон, бусад улс үндэстний сэтгэлгээнээс онцлог ялгаатай болохыг монгол хэлний баримтаар үзүүлэхийг оролдов.

Түлхүүр үгс: Сүегэр нэгж, хэвшмэл хэлц, тогтвортой хэллэг, эсрэг утгат үг, хэллэг, эсрэгцэл, эсрэг утгат харьцаа, эсрэг утгат хэв шинж, хос ёсны онол, тос, ус, тоос, торго, цус, сүү гэх мэт.