Mongolian epic of Altai khailakh

Abstract

As a composite art of speech, music, narrative organ worship, and drama, epic telling should be interpreted on the basis of a complex scientific study of aesthetics, psychology, religion, history, ethnography and musicology. As it is an epic with music, it is necessary to study especially the aspect of melody to bring out the characteristics of music. Songs, music, and oral literature will clarify the features of the rich dialects that they bring to the ethnic music, study the structure, narrative and description peculiarities of the dialect of the ethnic music. The praises of Mongolian Altai are meant to sing the praises of land and water and their owners. Altai’s eulogies are sung in light and soft melodies, while Altai’s hymns are sung in a heavy and hard tone.   Алтай хайлах дэгийн онцлог   Хураангуй: Тууль хайлах нь үгийн, хөгжмийн, өгүүлэхүйн эрхтний шүтэлцээт, жүжгийн зэрэг нийлмэл урлаг болохынхоо хувьд гоо зүй, сэтгэл судлал, шашин, түүхийн, угсаатны, хөгжим судлалын шинжлэх ухааны цогц судалгааны үндсэн дээр тайлбарлагдах учиртай. Тууль хөгжимт аман зохиол болохынхоо хувьд хөгжмийн онцлогийг гаргах ялангуяа аялгууны талын судалгаа хэрэгтэй байна. Дуу, хөгжим, аман зохиол тэдгээрийн угсаатны дуу  хөгжимд  оруулж буй арвин баялаг аялгууны онцлогийг тодруулан гаргах, аялгууны бүтэц хэлбэр өгүүлэмж, дүрслэлийг, ахуй ёс заншил, аж төрөхүйн уламжлал дунд нь судлан улмаар угсаатны хөгжмийн аялгуу дахь онцлог байдлыг хөндөх юм. Монгол Алтайн магтаал нь газар ус болон тэдний эздийг магтан дуулж баясгадаг учиртай. Алтайн магтаалд хоолойг шахаж хөнгөн зөөлөн аялгуу оруулан магтдаг бол алтайн урианхай туульд хүнд хатуу аяс оруулан хүүрнэн өгүүлэх байдлаар бэсрэг тууль хайлах хэмжээнд магтдагаараа онцлог.   Түлхүүр үг: Монгол туулийн урианхай туульчдын Алтай хайлах онцлог