(untitled) (Mongolian Journal of Botany, 2025)
The territory of the Selenga Middle Mountains in southern Buryatia and the northern part of Mongolia, adjacent to the Amur River basin, belongs to the Daurian-Manchurian province of the East Asian sub-kingdom of the Holarctic according to floristic zoning. The monsoon influence penetrates deeply inland along the Amur basin, reaching the Selenga Dauria, which is reflected in the rich vegetation diversity of the Selenga tributaries — the Khilok, Chikoy, and Dzhida rivers. Fragments of meadow steppe (prairie) vegetation are recorded in the lower reaches of the Dzhida valley, represented by three landscape-phytocoenotic refugia: Selger, Dzelter, and Altsak. Typical species of the prairie floristic complex include Bupleurum scorzonerifolium, Scabiosa comosa, Filifolium sibiricum, Lespedeza davurica, Saposhnikovia divaricata, Lilium pumilum, and Delphinium grandiflorum. In only three prairie communities of the Dzhida valley, a total of 71 species of vascular plants have been recorded, with the forb fraction accounting for 25.3% of the total species composition, and East Asian and Daurian-Manchurian species comprising 89.0%. This rich gene pool of Daurian prairie vegetation is manifested in the wealth of plant resources, especially medicinal plants. Сэлэнгийн Жид голын хөндийд тархах Дагуурын нугажуу хээрийн зарим өвөрмөц бүлгэмдлийн тухай (Буриад – Монгол) Хураангуй: Буриадын өмнөд хэсэг болон Монголын умард хэсгийн Сэлэнгийн дундаж уулс бүхий нутаг нь Амарын сав газартай хиллэн оршдог ба ургамлын аймгийн мужлалаар Голарктикийн их муж, Зүүн Азийн дэд их мужийн Дагуур-Манжуурын хошуунд багтдаг. Амарын сав газраар дамжин Номхон дөлгөөн далайн муссон (далайн чийглэг зөөлөн уур амьсгал)-ы нөлөө Сэлэнгийн Дагуур хүртэл эх газрын гүн рүү нэвтрэн хүрдэг. Энэ нь Сэлэнгэ мөрний цутгал голууд болох Хилок, Чикой, Жидын ургамалжлын баялаг олон янз байдлаар илэрнэ. Жид голын хөндийн доод урсгалд өндөр өвст нугажуу хээрийн бүлгэмдлүүд хэсэгчлэн тэмдэглэгдсэн бөгөөд Сэлгэр, Зэлтэр, Алцак хэмээх гурван ландшафт-ургамалжил бүхий газраар төлөөлөгддөг. Нугажуу хээрийн онцлог зүйлүүдэд Bupleurum scorzonerifolium, Scabiosa comosa, Filifolium sibiricum, Lespedeza davurica, Saposhnikovia divaricata, Lilium pumilum, Delphinium grandiflorum зэрэг орно. Бидний бичиглэл хийсэн Жидийн нугажуу хээрийн гурван бүлгэмдэлд нийтдээ 71 зүйлийн гуурст ургамал бүртгэгдсэн бөгөөд эдгээрийн дөрөвний нэг буюу 25,3%-ийг алаг өвс эзэлж, үүний дотор Зүүн Азийн болон Дагуур-Манжуурын гаралтай зүйлүүд 89,0%-ийг эзэлж байна. Дагуурын нугажуу хээрийн ургамлын ийм баялаг генефонд нь ялангуяа эмийн ургамлын баялгаар илэрхийлэгдэж байна. Түлхүүр үгс: Сэлэнгийн Дагуур, нугажуу хээрийн бүлгэмдэл, эмийн ургамал