(untitled) (Mongolian Journal of Agricultural Sciences, 2022)
In Mongolia, subterranean rodents are a major group of mammals (nearly 35,7% of total species). However, the architecture of the burrow of these rodents has been poorly studied. Brandt’s vole (Lasiopodomys brandtii, Radde 1861) is one of the subterranean mammals, and the species is mostly considered a pest on pasture and agricultural fields, particularly during population outbreaks in Mongolia. We aimed to study the architectural differences between old (outbreak over) and new (outbreak rising) burrows of Brandt’s vole related to soil physical properties. In June-August 2020-2021, we randomly selected 10 burrows in Central and Eastern Mongolia along with the same altitude and natural zone. We found differences in the size, the total length of tunnels, and the volumes of sleeping and storage chambers depending on the burrow ages. However, the relation between soil physical factors and burrow architectural features was weak. This weak indicates that Brandt’s vole can dig over the physical barriers of the diverse soils to construct the burrow until the inhabitable architecture. The size of the chamber in the new and the old burrows was significantly different. Based on our preliminary results, we presume that one of the reasons for the rapid decline of the vole population after outbreaks is related to the enlarged size of the chamber. Because the degradation of vegetation cover due to the outbreaks must follow a lack of food and grass materials to fill sufficiently in the sleeping chamber of burrows that might reason to reduce the survival level of the vole colony during the cold winter. Үлийн цагаан оготны нүхний байгууламж, түүнд нөлөөлөх хөрсний физик хүчин зүйлсийг судалсан дүн Хураангуй Үлийн цагаан оготно (Lasiopodomys brandtii, Radde 1861) нь нүхэнд амьдардаг мэрэгчдийн нэг юм. Энэ зүйлийн популяцийн хэт олшролт болон бууралт нь уур амьсгал, идэш тэжээлийн хүчин зүйлстэй холбоотой болохыг судлаачид тогтоосон. Гэвч үлий нь оготны хувьд амьдралын тааламжгүй нөхцөлөөс хамгаалах оромж болохын хувьд тоо толгойн өсөлт, бууралт нүхний байгууламжтай холбоотой эсэхийг тогтоох зорилгоор шинээр сэргэж буй болон бууралтын үе шатанд шилжсэн колониудад шинэ болон эзгүйрсэн хуучин үлийг хөрсний зарим физик хүчин зүйлстэй уялдуулан судлав. 2020-2021 оны VI-VIII саруудад Монгол орны төв, зүүн бүсэд нийт 10 үлий сонгон хөрсний зүсэлт хийсэн. Судалсан шинэ, хуучин тус бүр 5 үлийний хувьд ашигласан хугацаанаас хамаарсан ялгаа үлийний эзлэх талбайн хэмжээ, хонгилын нийт урт болон хөеө ноохойлох хэсгийн эзлэхүүн хэсэгт илрэв. Үлийн цагаан оготны хэт олшролтын дараа богино хугацаанд тоо толгойн огцом бууралт ажиглагддаг шалтгаан нь олон жил ашиглагдсан үлийний хөеө хэсэг томорч, түүнийг дүүргэх ургамлын материал бэлчээрийн доройтлоос болж хомсдон, улмаар дулаан өвөлжих боломж буурдагтай холбоотой байж болно. Бидний судалсан үлийнүүдийн бүтэц байгууламжийн онцлог байдал нь хөрсний хатуулаг, нягт, чийгшилт зэрэг физик шинжээс сул хамаарч байна. Энэ нь үлийн цагаан оготно хөрсний физик хүчин зүйлсийн хязгаарлалтаас үл хамааран оромжоо байгуулах чадвартай амьтан болохыг илтгэнэ. Түлхүүр үг: мэрэгч, олшролт, үлий нүх, хөеө, хөрс