(untitled) (Bulletin of the Institute of Chemistry and Chemical Technology, 2024)
Chemical composition of the ethanolic extract from the aerial parts of Descurainia sophia (L.) Webb ex Prant. growing in Mongolia has been evaluated in this study. Dibenzylbutyrolactone derivative arctigenin (1), its glucoside derivative arctiin (2), benzofurane derivative monoterpene lactone loliolide (3) and furocoumarine derivative xantotoxine (4) were identified by mass spectrometry, 1H, 13C and 2D NMR techniques. Notably, loliolide was identified in this species for the first time. The antioxidant activity of the isolated compounds was evaluated through DPPH, ABTS⁺ radicals scavenging, and Fe³⁺ ion reduction assays. Among the compounds, arctigenin showed the most potent antioxidative effect (DPPH radical IC50: 45.12±0.39 μg/mL; ABTS+ radical IC50: 36.19±0.67 μg/mL; FRAP value: 783.17±5.02 μM/L), while loliolide and xantotoxine showed moderate antioxidative effects. These findings suggest that arctigenin, a potent antioxidant and the major component of the extract, highlights the potential of Descurainia sophia (L.) Webb ex Prant. as a valuable source for antioxidant products. Софийн борбут (Descurainia sophia (L.) Webb ex Prant.) ургамлын антиоксидант идэвхт нэгдлийн бүтцийн судалгаа Монгол оронд ургадаг Софийн борбут (Descurainia sophia (L.) Webb ex Prant.) ургамлын газрын дээд хэсгийн химийн бүрэлдэхүүнийг судалж, түүнд зонхилон агуулагддаг дибензилбутиролактон лигнаны уламжлалын арктигенин (1) болон арктиин (2), монотерпений лактон, бензофураны уламжлалын лолиолид (3), фурокумарины уламжлалын ксантотоксин (4) гэсэн нэгдлүүдийг ялган, молекулын бүтэц байгууламжийг физик, химийн шинж чанар болон спекртоскопын аргуудаар тогтоон баталгаажуулав. Эдгээрээс лолиолидыг тухайн зүйл ургамлаас анх удаа ялгав. Цэврээр ялгасан дээрх нэгдлүүдийн антиоксидант идэвхийг 2,2-дифенил-2-пикрилгидразил (DPPH) чөлөөт радикал, 2,2’- азино-бис(3-этилбензотиазолин-6-сульфоны хүчил) (ABTS+ ) катион радикал зайлуулах болон Fe3+ ионыг ангижруулах (FRAP) аргуудаар эерэг стандарттай харьцуулан тодорхойлов. Судалгааны дүнд арктигенин хамгийн сайн идэвхтэй (DPPH радикал IC50, 45.12±0.39 мкг/мл; ABTS+ радикал 36.19±0.67 мкг/мл, FRAP утга 783.17±5.02 мкМ/л) байсан бол лолиолид ба ксантотоксин дундаж идэвхтэй, арктиин идэвхгүй байв. Энэхүү судалгаагаар Софийн борбут ургамлын газрын дээд хэсэгт хүчтэй антиоксидант идэвхтэй арктигенин их хэмжээтэй агуулагдаж байгааг тогтоосон ба цаашид түүнээс исэлдэлтийн стрессээс үүдэлтэй өвчнөөс сэргийлэх антиоксидант идэвхтэй бүтээгдэхүүн хөгжүүлэх боломжтой байна. Түлхүүр үг: Софийн борбут, лигнан, монотерпен, кумарин, DPPH, ABTS, FRAP